Nakon 50 godina sprovedena su arheološka istraživanja u Lukavcu gde je pronađeno naselje
2.5000 godina starosti. Posebnost ovih istraživanja ogleda se upravo u otkriću naselja iz
željeznog doba koje je arheološki manje poznato u ovom dijelu Bosne.
Lukavačko područje arheološki je skoro pa nepoznato. Iskopavanja koja su sproveli arheolozi,
iako mala, dala su zanimljive nalaze. Istraživači se nadaju nastavku istraživanja, koji je
neophodan, i novim saznanjima o životu prahistorijskih ljudi. „Jedino iskopavanje sprovedeno je sedamdesetih godina prošlog vijeka, kada je Milica Kosorić kustosica Muzeja istočne Bosne vršila iskopavanja na lokalitetu Gradina u Stuparima. Pored ovog iskopavanja evidentirana je i praistorijska ostava „Praistorijski depo Lukavac“ pronađena u naselju Bokavići, a koju je stručno obradio Borivoj Čović“, rekla je Majda Šutić, magistar arheologije.
Ostava je po prvi put izložena u oktobru 2022. godine u Centru za kulturu Lukavac, i
predstavljena je u istoimenom katalogu autora Majde Šutić.
„U julu i oktobru 2022. godine vršena su prva probna arheološka istraživanja u Lukavcu, nakon
50 godina. Prva rekognosciranja ovog lokaliteta obavljena su godinu dana prije Sam projekat
istraživanja na ovom lokalitetu realizovan je saradnjom Centra za kulturu Lukavac i Muzeja
istočne Bosne. Vođa i koordinator celokupnog projekta bila sam ja, dok je vođa iskopavanja bio
arheolog Muzeja istočne Bosne, dr Dženan Brigić.“
Iznenađajuće otkriće Arheološka iskopavanja su arheolozi sproveli u dve faze. U prvoj fazi su iskopavali na lokalitetu Baričko brdo, koje predstavlja gradinsko naselje iz prahistorije. Na lokalitetu je pronađena manja količina keramike iz metalnog doba.
„Na žalost slojevi na ovom lokalitetu su uništeni dugogodišnjom obradom zemljišta, ali i
spiranjem tla. U drugoj fazi istraživanja su vršena na riječnoj terasi – starom koritu rijeke
Spreče, kada je pronađeno veće ognjište. Potom je ugalj uzet za analizu C14 metodom. Rezultati
su pokazali da se radi o metalnom dobu (oko 590-406 godine pne).“
Ovom prilikom pronađena je velika količina keramike, kućnog lepa, dok metalnih nalaza skoro
da i nema. Primjećeno je samo nekoliko manjih fragmenata metala (dužine do 1 cm), i par
komada troske pronađene u centralnom dijelu ognjišta. Ukupno je pronađeo oko 1.000 arheoloških nalaza. Metalno doba je najnepoznatiji period u severoistočnom delu Bosne.
