Svetski dan borbe protiv opstruktivne bolesti pluća održava se danas 15. novembra i ima za cilj podizanje svesti i predstavljanje novih saznanja o ovoj bolesti.
Međunarodni dan borbe protiv hronične opstruktivne bolesti pluća (HOBP) obilježava se 15. novembra. Prema aktuelnim podacima Svjetske zdravstvene organizacije, od hronične opstruktivne bolesti pluća (HOBP) boluje oko 50 miliona ljudi i svake godine umre skoro 3 miliona oboljelih osoba.
Hronična opstruktivna bolest pluća (HOBP) karakteriše se ograničenjem protoka vazduha u disajnim putevima. Kako joj i samo ime kaže, bolest je hroničnog toka (ne povlači se), opstruktivnog karaktera (djelimično je blokiran protok vazduha u disajnim putevima).
Ograničenje protoka vazduha progresivnog je karaktera i udruženo je sa zapaljenjskom reakcijom pluća na štetne čestice ili gasove. Kod bolesnika sa HOBP manji su otvori disajnih puteva, te u njih ulazi manje vazduha zato što su zidovi disajnih puteva zadebljali i otečeni. Disajni putevi su stisnuti pod uticajem malih mišića koji ih okružuju i u njima se stvara sluz koju bolesnik iskašljava. Od HOBP najčešće oboljevaju pušači ili bivši pušači, ali i osobe koje žive u kućama sa mnogo gasova (sagorjevanje u pećima za zagrijavanje prostorija) ili one koje su radile na mjestima gde je bilo puno prašine i dima. Većina bolesnika sa HOBP ima preko 40 godina, ali mogu oboljeti i mlađi ljudi.
Osobe koje boluju od HOBP žale se na kašalj i iskašljavanje sluzavog ili “prljavog” ispljuvka, otežano dišu, guše se, ostaju bez daha prilikom fizičkog napora i potrebno im je duže vrijeme da se oporave nakon prehlade. Sa napredovanjem bolesti, tegobe postaju sve izraženije. Većina pacijenata kasno se javlja ljekaru i smatra da je kašalj normalna pojava zbog pušenja.
HOBP je bolest od koje svake godine oboljeva sve više ljudi i predstavlja sve veći zdravstveni ali i socio-ekonomski problem. Upravo zbog toga treba aktivno raditi na prevenciji nastanka HOBP. Obzirom da najveći broj oboljelih od ove bolesti pripada populaciji pušača, prevencija u smislu prestanka pušenja najbolji je način za smanjenje učestalosti tog oboljenja.
Osobe pod povećanim rizikom su:
– stariji od 40 godina,
– osobe izložene faktorima rizika za razvoj HOBP-a kao što su duhanski i ostale vrste dima, prašine i štetnih gasova,
– osobe sa simptomima poput hroničnog, ponavljajućeg kašlja, sluzavog ispljuvka i nedostatka daha.
HOBP je nedovoljno dijagnostikovan što potvrđuju i nova ispitivanja koja upućuju da 25% do 50% bolesnika s klinički prisutnom bolešću nisu svjesni svoje bolesti u čemu prednjače bolesnici blažih stadijuma HOBP-a. Razlog tome je da se simptomi sporo razvijaju, a bolesnici prihvataju hronični kašalj ili blaži oblik nedostatka daha kao «uobičajeni proces starenja» ili «uobičajenu posljedicu pušenja».
Spirometrijskim ispitivanjem, HOBP se može dijagnosticirati već u ranim stadijumima prije razvoja simptoma, odnosno prije nego bolesnik posjeti svog doktora zbog problema sa disanjem. Ranijim dijagnosticiranjem bolesnicima se može omogućiti usporavanje ili sprečavanje pada plućne funkcije.
Svetski dan borbe protiv opstruktivne bolesti pluća održava se 15. novembra i ima za cilj podizanje svesti i predstavljanje novih saznanja o ovoj bolesti. HOBP – što označava hroničnu opstruktivnu bolest pluća – uključuje hronična plućna stanja hroničnog bronhitisa i emfizema, koje odlikuje opstrukcija protoka vazduha i problemi vezani za disanje. Od hronične opstruktivne bolesti pluća oboli oko 300 miliona slučajeva širom sveta, i ovo oboljenje je treći uzrok smrti u svetu.
Vodeći uzrok hronične opstruktivne bolesti pluća koji se može sprečiti je pušenje cigareta, a napori na prevenciji usredsređeni su na ograničavanje ove izloženosti. Kontrola izloženosti drugim štetnim agensima takođe može pomoći u smanjenju broja slučajeva hronične opstruktivne bolesti pluća. Profesionalna izloženost je veliki faktor rizika od dobijanja hronične opstruktivne bolesti pluća, u prilog čemu govori i proceni da 31% slučajeva obolelih osoba nikada nije koristilo duvanske proizvode.
Učinioce koji mogu da izazovu hroničnu opstruktivnu bolest pluća spadaju:
- mineralne prašine (prašina od uglja, silicijum dioksid, azbest)
- organska prašina (pamuk, drvo, žitarice)
- isparenja od metala / zavarivanja (kadmijum)
- izduvni gasovi motora,
- isparenja asfalta / katrana ili isparenja u okviru putnih i krovnih radova
- dim od požara
- drugi hemijski gasovi ili pare.
Različite kampanje mogu minimizirati izloženost ovim štetnim agensima povezanih sa radnim mestom i sprečiti nastanak novih slučajeva i pogoršanje postojećih slučajeva.
Podaci Gradskog zavoda za zdravlje Beograd navode da u Srbiji trenutno između 400 000 i 600 000 stanovnika boluje od nekog oblika opstruktivne bolesti pluća.
