12. marta, na najavljenoj sjednici Gradskog vijeća, 23 ulice u Lukavcu bi trebale ili dobiti nove nazive ili će po prvi put biti imenovane.
Među tih 23 dio je dobio imena po uglednim ženama. Evo i kojim:
Ulica Teodore Krajevski
Ulica koja ranije nije imala naziv, a koja se prostire od Ulice Kulina bana, a završava se Ulicom Bosne srebrene (kod Auto škole Džibra), kao i slijepa ulica koja se proteže od Ulice Kulina bana (kod pomenute auto škole), od sada će nositi naziv: Ulica Teodore Krajevski.
Teodora Krajewska (Varšava, 1854. – 1935.) Poljakinja je, koja je nakon studija medicine u Švicarskoj, prihvatila poziv austrougarskih vlasti, koje su tražile liječnice za rad u Bosni i Hercegovini. 1892. godine imenovana za službenicu javnog zdravstva okruga Tuzla sa činom kapetana. Žene u to vrijeme nisu mogle studirati niti se baviti medicinom u Austro-Ugarskoj, ali su izuzeci morali biti napravljeni za Bosnu i Hercegovinu, gdje su muslimanke odbijale da ih liječe muški ljekari. Tako Krajevska nije bila samo jedna od prvih liječnica u Bosni i Hercegovini nego i u Austro-Ugarskoj. Godine 1901. Krajevska je premještena u Sarajevo. Ostala u Bosni i nakon raspada Austro-Ugarskog carstva, ali ju je gubitak vida primorao da se povuče 1922. godine. 1928. vratila se u Varšavu, u kojoj je umire 1935.
Ulica Hibe Šerbić
Ulica koja ranije nije imala naziv, a koja se prostire od Ulice Derviša Sušića do Ulice 9. maja, sada nosi naziv: Ulica Hibe Šerbić.
Hiba Šerbić (Tuzla 1912. – 1975.) je bila prva muslimanka koja je maturirala u Tuzli. Bila je studentica medicine i diplomirala je u Beogradu 1939. godine. U beogradskom listu Politika je objavljeno da je Hiba Šerbić prva muslimanka u Tuzli koja je stekla akademsku titulu. Kao ljekarka je radila 36 godina u Jajcu, Kasindolu i Sarajevu. Vodila je Prvu internu kliniku u Sarajevu. Hiba Šerbić je dobitnica mnogih priznanja, među kojima su najznačajnija: Orden rada drugog reda, Orden zasluge za narod sa srebrnom zvijezdom, Šestoaprilska nagrada Sarajeva, Povelja Saveza ljekarskih društava Jugoslavije. Hiba je bila i učesnica Narodnooslobodilačkog pokreta u Bosni i Hercegovini.
Ulica Dr. Vere Šnajder
Krak slijepe ulice koji ranije nije imao naziv, a koji se prostire od raskrsnice sa Ulicom Redžepa efendije Muminhodžića i Ulicom Žrtava genocida u Srebrenici, sada nosi naziv: Ulica Dr. Vere Šnajder.
Vera Šnajder (Sarajevo, 1904. – 1976.) bila je prva naučnica matematičarka u Bosni i Hercegovini. Kao stipendistica Francuske vlade 1929. je otišla na usavršavanje u Parizu. Tokom studijskog boravka u Parizu objavila je svoj prvi naučni rad koji je ujedno bio i prvi naučni rad u području matematike koji je objavila autorica rođena u BiH. Nuđen joj je angažman za rad za potrebe Ministarstva vazduhoplovstva Francuske, ali nije pristala.
Dala je značajan doprinos razvoju matematike kao moderne fundamentalne discipline i Odsjeka za matematiku Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Predavala je diferencijalnu geometriju i klasičnu mehaniku, linearnu algebra i uvod u algebru. Izborom za dekanicu 1951. Vera Šnajder ušla je u povijest kao prva žena dekan jednog od prvih bosanskohercegovačkih fakulteta i prva dekanica jednog od fakulteta u cijeloj Jugoslaviji. Bila je dekanica Filozofskog fakulteta u Sarajevu u dva navrata.
Ulica Dr. Ševale Iblizović
Ulica koja ranije nije imala naziv, a koja se prostire od Ulice Patriotskog fronta do Ulice bijele zgrade, sada nosi naziv: Ulica Dr. Ševale Iblizović.
Ševala Zildžić-Iblizović (Sarajevo, 1903. – 1978.), bila je prva liječnica među muslimanima u BiH.
U doba kad je većina muslimanskih žena bila nepismena i nije bila praksa da se djevojčice školuju, njeni su roditelji htjeli da je obrazuju. Uprkos otporu iz institucija i vršnjačkom zlostavljanju i pritisku sredine na čitavu porodicu, zahvaljujući dozvoli tadašnjeg reisul-uleme Džemaludina Čauševića postala je prva muslimanka koja je s dječacima išla u školu. I završila je. 1925. godine upisala je studij medicine u Zagrebu. Diplomiravši ga, postala je prva liječnica muslimanka u Kraljevini Jugoslaviji. Zaposlila se u sarajevskoj Gradskoj bolnici. U Drugom svjetskom ratu kad bolnica nije radila, pružala je pomoć svima koji su je trebali, bez obzira na vjeru, naciju ili socijalno porijeklo. Radnu karijeru završila je kao specijalistica, ginekologinja i pedijatrica u školskoj poliklinici dr. Mare Kurtović 1962. godine. Ševala se najviše bavila liječenjem žena i djece, suzbijanju zaraznih bolesti. Svjesna teškoća koje je prošla, ustrajala je u borbi protiv patrijarhalnih praksi te za emancipaciju žena. Posebno se borila za obrazovanje koje je bilo najsnažnije sredstvo za to. Umrla je 1978. godine. Njoj u čast BH Pošta je tiskala poštansku marku s njenim likom 2002. godine.
Ulica Vahide Maglajlić
Ulica koja ranije nije imala naziv, a koja se prostire od Školske ulice do Septembarske ulice, sada nosi naziv: Ulica Vahide Maglajlić.
Vahida Maglajlić (Banja Luka, 1907 – Velika Rujiška, 1943) jedina Bošnjakinja narodni heroj Jugoslavije.
U mladosti se uključila u “Ženski pokret”, gdje je bila i rukovodilac. Godine 1938. pokreće peticiju za prikupljanje potpisa za Rezoluciju kojom se traži pravo glasa za žene. Učestvovala je u sakupljanju sredstava za organizaciju “Crvena pomoć”. Bila je vrlo angažovana i u muslimanskoj ženskoj organizaciji Gajret, u kojoj intenzivno radi na opismenjavanju žena i njihovoj opštoj emancipaciji. Organizuje skupove djevojaka i žena u banjalučkom Gornjem Šeheru s kojima radi na razbijanju mnogih predrasuda te se angažuje u borbi protiv nepismenosti.
U maju 1941. postaje član Komunističke partije Jugoslavije. Hapšena, mučena, uspjeva pobjeći iz zatvora i pridružiti se narodnooslobodilačkom pokretu. Djelovala je među ženama Kozare, Grmeča i Cazinske krajine, radeći na osnivanju Antifašističkog fronta žena u Podgrmeču. Poginula je 1. aprila 1943. u selu Velika Rujiška, kod Bosanskog Novog. Poslije rata njeni posmrtni ostaci su preneseni na Partizansko spomen-groblje u Banjoj Luci. Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Republike Jugoslavije 20. decembra 1951. godine proglašena je za narodnog heroja. Njen brat Munib Maglajlić je poginuo 1943. godine, a brat Šefket Maglajlić takođe je bio narodni heroj.
Park “Adeline Irbi”
Park kod obdaništa u Ulici Branilaca Bosne, koji ranije nije imao naziv, sada nosi naziv: Park “Adeline Irbi”.
Engleskinja Adeline Pauline Irby ili u narodu poznatija kao Miss Irby (Morningthorpe, 1831 – Sarajevo, 1911.), kćerka Fredericka Paula Irbyja, komandanta britanske flote, koji se istakao u suzbijanju trgovine robljem u morima Južne Afrike, je svojim djelovanjem u Sarajevu ostavila neizbrisiv trag.
Ova britanska sufražetkinja i putopisac 1866. godine je stigla u Sarajevo i, uz dozvolu osmanlijskih vlasti, otvorila žensku školu. U početku svog rada u Sarajevu
Miss Irby nailazi na otpor lokalne patrijarhalne sredine. U njene škole se u početku upisuju ženska djeca uglednijih porodica ali škola se kasnije sve više okreće najsiromašnijem stanovništvu Sarajeva. Škola vremenom prerasta u Srednju učiteljsku školu. Austrijanci, koji u međuvremenu preuzimaju kontrolu nad Bosnom, su bili zabrinuti zbog Irby i njenih proslavenskih simpatija, ali je 1907. dobila pismo zahvalnosti koje je potpisalo 200 bosanskih uglednika.
Kada je Irby umrla, u Sarajevu, ostavivši sav svoj novac za pomoć obrazovanju u Bosni, vladala je žalost. Zabilježeno je da je 15.000 ljudi, bez obzira na spol ili vjeru, odalo počast na sahrani koju Bosna “nikada nije vidjela”.
Nema više Ulice 8. marta.
Na žalost, u najnovijim promjenama naziva ulica u Lukavcu je “stradala” Ulica 8. marta, koja sada nosi naziv Ulica Luja Pastera.
Nije nam poznato obrazloženje nadležne komisije.
